Pompy zębate należą do grupy pomp wyporowych i od wielu lat znajdują zastosowanie w instalacjach przemysłowych, hydraulicznych oraz technologicznych. Ich charakterystyczna konstrukcja pozwala na transportowanie cieczy przy stosunkowo stabilnym przepływie, a także na pracę z mediami o znacznej lepkości. Jednocześnie nie są urządzeniami uniwersalnymi – skuteczność i trwałość pompy zależą od odpowiedniego dopasowania jej konstrukcji do rodzaju cieczy oraz wymaganych parametrów instalacji.
Czy zastosowanie pomp zębatych jest bardzo powszechne?
Pompy zębate są szeroko wykorzystywane wszędzie tam, gdzie potrzebne jest kontrolowane przetłaczanie cieczy, szczególnie o większej lepkości. Spotykamy je między innymi w układach smarowania, maszynach przemysłowych, instalacjach hydraulicznych oraz systemach dozowania i transportu mediów technologicznych. Ich popularność wynika z prostej budowy, kompaktowych rozmiarów i możliwości uzyskiwania stosunkowo wysokich ciśnień. Dobór odpowiedniego modelu jest jednak konieczny, ponieważ parametry poszczególnych konstrukcji mogą znacząco się różnić.
Podstawowe informacje o konstrukcji i budowie pomp zębatych.
Najważniejszymi elementami pompy są koła zębate umieszczone w korpusie. Podczas ich obrotu przestrzenie między zębami a obudową przenoszą ciecz od strony ssawnej do tłocznej. W zależności od rozwiązania stosuje się między innymi pompy zębate z kołami o uzębieniu zewnętrznym lub wewnętrznym. Istotną cechą pomp wyporowych jest możliwość wytworzenia wysokiego ciśnienia, dlatego instalacja powinna być wyposażona w odpowiednie zabezpieczenie przed nadmiernym wzrostem ciśnienia, na przykład zawór przelewowy.
Gdzie najczęściej stosujemy pompy zębate i z jakich względów?
Pompy zębate często służą do tłoczenia olejów, smarów, paliw, farb, żywic i innych cieczy o odpowiedniej lepkości. Są cenione tam, gdzie potrzebny jest stabilny przepływ oraz możliwość pracy przy wysokim ciśnieniu. W hydraulice wykorzystuje się je między innymi do zasilania układów siłowników i innych odbiorników. W przemyśle mogą transportować media technologiczne, których właściwości pozwalają na bezpieczną pracę elementów roboczych. Przy wyborze należy uwzględnić lepkość, temperaturę i właściwości chemiczne cieczy.
Co jeszcze warto sobie powiedzieć o pompach zebatych?
Właściwa eksploatacja wymaga przestrzegania dopuszczalnych parametrów pracy. Szczególne znaczenie ma odpowiednia prędkość obrotowa, ponieważ zbyt duża może zwiększać zużycie i pogarszać warunki zasysania. Należy także kontrolować szczelność układu, stan uszczelnień oraz czystość medium. Obecność twardych cząstek może przyspieszać zużycie kół zębatych i powierzchni współpracujących. Warto również pamiętać, że wysoka lepkość cieczy wpływa na wymagania po stronie ssawnej.
Podsumowanie.
Pompy zębate są cenionymi urządzeniami do transportu wielu cieczy przemysłowych, zwłaszcza mediów lepkich. Ich zalety wynikają z prostej konstrukcji, kompaktowej budowy i zdolności do pracy przy wysokim ciśnieniu. Aby wykorzystać ich możliwości, trzeba jednak prawidłowo dobrać pompę do medium, wydajności, ciśnienia i warunków instalacji. Odpowiednia eksploatacja oraz regularna kontrola podzespołów pozwalają zachować wysoką trwałość i niezawodność urządzenia.